"E-postalarımı 5 yıl saklamam gerek": bu cümle Türkiye'deki birçok kurumun yaşadığı yasal yükümlülüktür. Vergi mevzuatı (5 yıl), KVKK (orijinal işleme süresi), BDDK (10 yıl), avukatlık dava süreçleri için e-posta arşivleme zorunludur. Microsoft 365 bu ihtiyacı karşılayan üç seviyede araç sunar: In-Place Archive, Litigation Hold ve Microsoft Purview Retention. Bu rehberde her birinin nasıl ve ne zaman kullanıldığını anlatıyoruz.
Yasal Saklama Süreleri (Türkiye)
| Sektör/Konu | Süre | Yasal Dayanak |
|---|---|---|
| Vergi mükellefi (e-fatura) | 5 yıl | VUK madde 253 |
| Bankacılık | 10 yıl | BDDK 5411 SK madde 42 |
| Sermaye piyasası | 10 yıl | SPK 6362 |
| Sigortacılık | 10 yıl | 5684 SK madde 9 |
| İş hukuku (özlük) | 10 yıl | İş Kanunu |
| KVKK kişisel veri | İşleme amacı + 10 yıl | KVKK madde 7 |
1. In-Place Archive (Sınırsız Posta Kutusu)
Aktif posta kutusu yanına ek arşiv posta kutusu oluşturur. Kullanıcı yine bir tek e-posta hesabı görür ama eski mailler arşive otomatik taşınır.
- Boyut: 100 GB başlangıç, otomatik genişler: pratik olarak sınırsız
- Lisans gereksinimi: Exchange Online Plan 2 veya M365 E3+
- Erişim: Outlook'ta "Archive" klasörü olarak görünür
- Politika: Default Move to Archive Policy: 2 yıldan eski mailler otomatik arşive taşınır
Aktivasyon:
- Microsoft 365 Admin Center → Users → Active Users → kullanıcı seç
- Mail tab → "Manage email apps" → "Email apps" → bul: "Archive: Off"
- Exchange Admin Center → Recipients → Mailboxes → kullanıcı → Manage mailbox archive → Enable
2. Litigation Hold (Yasal Saklama)
Şirket dava sürecinde veya yasal incelemesindeyse, ilgili maillerin silinmesini engeller. Kullanıcı silse bile mailler "Recoverable Items" alanında saklanır.
- Süre: Belirli (1-7 yıl) veya sınırsız
- Şeffaflık: Kullanıcı silebilir görünür ama Compliance Officer geri yükleyebilir
- Lisans: Exchange Online Plan 2, M365 E3+, M365 E5
Aktivasyon:
- Exchange Admin Center → Recipients → Mailboxes → kullanıcı seç
- Mailbox features → Litigation Hold → Enable
- Süre belirle (örn 2555 gün = 7 yıl), not ekle ("Vergi denetimi için")
3. Microsoft Purview Retention Policy (Önerilen)
Modern yaklaşım. Tüm tenant veya belirli kullanıcı/grup için retention politikası tanımlanır.
- Tenant geneli politika (tüm kullanıcılar)
- Hassas içerik bazlı politika (DLP entegrasyonu: örn. TC kimlik no varsa 10 yıl sakla)
- Etiket bazlı retention (kullanıcı manuel etiketler: "Mali Belge → 10 yıl")
- Otomatik silme opsiyonu: süre sonunda kalıcı sil
Pratik Senaryo: 7 Yıl Vergi Mevzuatı Uyumu
- Microsoft Purview Compliance Portal → Information governance → Retention policies → New
- Name: "Vergi Mevzuatı 7 Yıl"
- Locations: Exchange email + OneDrive + SharePoint ☑
- Settings:
- "Retain items for: 7 years"
- "After period: Delete automatically" (opsiyonel)
- Apply to entire organization veya specific groups
- Save → 24 saat içinde aktif
eDiscovery: Geçmişten Mail Arama
Bir dava veya inceleme sürecinde, geçmişten mail aramak gerekirse:
- Microsoft Purview → eDiscovery → Standard / Premium
- New case → "Hold" oluştur (kapsam: tenant veya specific user)
- "Search" oluştur: anahtar kelime, tarih aralığı, gönderici/alıcı filtreleri
- Sonuçları PST/CSV olarak dışa aktar
eDiscovery Standard: M365 E3'te dahil (kısıtlı). eDiscovery Premium: M365 E5'te (machine learning, predictive coding, gelişmiş analiz).
Compliance Senaryoları
Senaryo 1: KOBİ, 5 Yıl Vergi Saklama
Plan: Microsoft 365 Business Standard ($14). Tüm kullanıcılara Microsoft Purview Retention 5 yıl. Otomatik silme aktif.
Senaryo 2: Avukatlık Bürosu, 10 Yıl + eDiscovery
Plan: Microsoft 365 E5 ($60). Litigation Hold + eDiscovery Premium kombinasyonu. Müşteri özelinde "case" oluşturma.
Senaryo 3: Bankacılık, 10 Yıl + Compliance Manager
Plan: Microsoft 365 E5 + Compliance Manager. BDDK, KVKK, ISO 27001 değerlendirme. Audit log 10 yıl saklama (Advanced Audit lisansı).
Maliyet Analizi
| Çözüm | Plan Şartı | Ek Maliyet |
|---|---|---|
| In-Place Archive | Exchange Plan 2 / M365 E3+ | +$3-5/ay |
| Litigation Hold | Exchange Plan 2 / M365 E3+ | Plan içinde |
| Purview Retention | M365 E3 (basic) / E5 (advanced) | Plan içinde |
| eDiscovery Premium | M365 E5 | +$10/ay |
Sıkça Sorulan Sorular
Litigation Hold ile Retention Policy farkı nedir?
Litigation Hold: kullanıcı sileme ihtimaline rağmen sakla. Retention Policy: belirli süre boyunca sakla, sonra sil. Birlikte kullanılabilir.
Arşivlenen mailler kullanıcıya görünür mü?
Evet. Outlook'ta "Online Archive" / "Arşiv" klasörü olarak görünür, kullanıcı arama yapabilir, eski maillere ulaşabilir.
5 yıl sonra mail otomatik silinir mi?
Retention policy'de "delete automatically" seçeneği aktifse evet. Aksi halde manuel temizlik gerek.
KVKK için hangi süre uygun?
İşleme amacı bittikten sonra + en fazla 10 yıl saklama (KVKK madde 7). Pratik öneri: 7 yıl + otomatik silme + audit log.
Yedekleme ile arşivleme aynı mı?
Hayır. Arşivleme: aktif veriden ayrı ama erişilebilir saklama. Yedekleme: felaket kurtarma için bağımsız kopya. İkisi de gerekli (M365 Backup yazısında detay var).
Sonuç
Microsoft 365 e-posta arşivleme için modern öneri Microsoft Purview Retention Policy. Tenant geneli, otomatik, audit'lenebilir. KVKK + vergi mevzuatı için 7 yıl + otomatik silme yeterlidir. Yüksek değerli sektör (banka, avukatlık) için Litigation Hold + eDiscovery Premium kombinasyonu.
Compliance politikası tasarımı, Retention Policy konfigürasyonu ve eDiscovery kurulumu için ücretsiz danışmanlık alın. KVKK ve sektör mevzuatına uygun arşivleme stratejisi sunarız.
Microsoft 365 verinizin ayrı bir yedeğini kuralım
E-posta, OneDrive ve SharePoint verinizi Acronis, Microsoft 365 Backup, Veeam veya AvePoint ile yedekliyor, geri yüklemeyi testle doğruluyoruz.
Microsoft 365 yedeklemeyi inceleyinKurulum uzaktan yapılır; kapsam ve fiyat görüşmeden sonra yazılı olarak verilir.