"SQL Server 2022 mi, 2025 mi?": 2026'da yeni lisans alacak birçok şirketin sorusu bu. SQL Server 2025, 18 Kasım 2025'te genel kullanıma sunuldu; 2022 de satışta ve ana desteği Ocak 2028'e kadar sürüyor. Bir SQL Server lisansı genellikle yıllarca kullanıldığı için sürüm seçimi hem özellikleri hem maliyeti uzun süre belirler. Bu rehberde teknik farklar, lisans modeli, fiyat ve "hangi senaryo için hangisi" sorularını net cevaplıyoruz.
Hızlı Karar Tablosu
| Senaryo | Önerilen | Sebep |
|---|---|---|
| AI / RAG / vektör arama planı var | SQL Server 2025 | Native vector data type, 2022'de yok |
| JSON ağırlıklı uygulamalar (REST API, log) | SQL Server 2025 | Native JSON type + JSON_PATH index, 2022'de string'e gömülü |
| Mevcut 2019/2022 üzerine geliştirme | SQL Server 2022 | Aynı tooling, daha test edilmiş, downgrade hakkı var |
| Azure Arc + cloud-connected DB istiyorum | SQL Server 2025 | Native Arc entegrasyonu, 2022'de manuel agent |
| Uzun destek süresi | SQL Server 2025 | Ana destek: 2022 Ocak 2028'e, 2025 Ocak 2031'e kadar |
| Software Assurance ile yükselteceğim | SQL Server 2025 | SA kapsamında ücretsiz upgrade hakkı |
| Bütçe sınırlı, küçük workload | SQL Server 2022 Standard | Olgun sürüm, geniş 3rd-party uyum |
SQL Server 2025 ile Gelen 6 Yeni Özellik
1. Native Vector Search: AI / RAG için
SQL Server 2025'in en büyük yeniliği VECTOR data type. Embedding'ları (1536-boyutlu OpenAI vektörleri dahil) doğrudan kolon olarak saklayabilir, VECTOR_DISTANCE() ile cosine similarity araması yapabilirsiniz. RAG (Retrieval-Augmented Generation) uygulamaları için ayrı bir vektör DB (Pinecone, Qdrant) gerekmez:
CREATE TABLE Documents (
id INT PRIMARY KEY,
content NVARCHAR(MAX),
embedding VECTOR(1536) -- OpenAI text-embedding-3-small boyutu
);
-- En benzer 5 dokümanı bul
SELECT TOP 5 id, content,
VECTOR_DISTANCE('cosine', embedding, @query_vector) AS distance
FROM Documents
ORDER BY distance ASC;
2022'de bu özellik yok: workaround olarak FILESTREAM + 3rd-party extension gerekir.
2. Native JSON Data Type + JSON_PATH Index
2022'de JSON, NVARCHAR(MAX) string olarak saklanır ve JSON_VALUE() ile sorgulanır: index karmaşık, performans sınırlı. 2025'te JSON ANSI SQL standardına uygun native type:
CREATE TABLE Orders (
id INT PRIMARY KEY,
payload JSON, -- Native JSON type
INDEX ix_payload_status (JSON_PATH(payload, '$.status'))
);
SELECT * FROM Orders
WHERE payload['status'] = 'shipped'; -- Path subscript syntax
3. REGEX_LIKE / REGEX_MATCHES: Native Regex
2022'de regex için CLR function veya LIKE kombinasyonu gerekirdi. 2025'te ANSI standart REGEX_LIKE(column, pattern) yerleşik:
SELECT email FROM Users WHERE REGEX_LIKE(email, '^[A-Za-z0-9._%+-]+@(gmail|outlook)\.com$');
4. Azure Arc Native Entegrasyonu
2025'te Arc agent SQL Server kurulumuyla beraber gelir, opsiyonel olarak setup'ta etkinleştirilir. On-prem SQL Server'ı Azure Portal'dan yönetme, Defender for Cloud, Best Practice Assessment, Backup to Azure, hepsi tek tıkla. 2022'de Arc agent ayrı kurulum + manuel onboarding gerekiyordu.
5. Optimized Locking
UPDATE/DELETE'lerde row-level değil transaction-ID bazlı locking. Yoğun eşzamanlı güncelleme yapılan sistemlerde kilitlenme (blocking) sorunlarını azaltması beklenir; etkisi iş yüküne göre değişir.
6. Distributed Database Engine + Always Encrypted iyileştirmeleri
Always Encrypted with Secure Enclaves'te performans iyileştirmesi (range query, pattern matching), audit log'da yeni event class'ları, tempdb metadata performansında iyileştirme.
Lisans Modeli: 2022 ve 2025 Aynı
İki sürüm de iki lisans modelinden birini kullanır:
| Model | Ne zaman uygun? | Min lisans |
|---|---|---|
| Server + CAL | Kullanıcı veya cihaz sayısı belli ve sayılabilir (iç uygulamalar); yalnız Standard sürümde | 1 Server lisansı + her kullanıcı/cihaz için CAL |
| Per Core | Kullanıcılar sayılamıyorsa (internete açık uygulama, anonim erişim) veya kullanıcı sayısı yüksekse; Enterprise yalnız bu modelle satılır | Core sayısı kadar 2-core paket (fiziksel sunucuda işlemci başına, sanal makinede VM başına en az 4 core) |
Kural: Kullanıcıların sayılamadığı durumlarda, örneğin internete açık bir uygulamada veya anonim erişimde, Per Core gerekir. Kullanıcı sayısı için bir üst sınır yoktur; Server + CAL ile Per Core arasındaki seçim çoğu zaman maliyete göre yapılır. Yanlış modelle lisanslamak, lisans denetiminde ek lisans bedeli çıkarabilir.
SQL Server 2025 Liste Fiyatları (Tek Seferlik)
Aşağıdaki tutarlar USD liste fiyatıdır ve KDV hariçtir; TL karşılığı günlük kurla hesaplanır. SQL Server 2022 için fiyat bilgisi isteyin.
| Lisans | USD | TL (günlük kurla) |
|---|---|---|
| Standard Server (Server+CAL modeli) | $1.069 | ~₺54.000 |
| Kullanıcı CAL | $209 | ~₺10.600 |
| Standard Core (2 core paketi) | $3.586 | ~₺181.100 |
| Enterprise Core (2 core paketi) | $14.150 | ~₺714.400 |
Not: Proje bazlı teklif, kullanıcı ve core sayısına göre hazırlanır.
Support Lifecycle: Hangisi Daha Uzun Yaşar?
| Sürüm | GA | Mainstream Support | Extended Support |
|---|---|---|---|
| SQL Server 2022 | Kasım 2022 | Ocak 2028 | Ocak 2033 |
| SQL Server 2025 | Kasım 2025 | Ocak 2031 | Ocak 2036 |
Kaynak: Microsoft Learn ürün yaşam döngüsü sayfaları (SQL Server 2022, SQL Server 2025).
2025 sürümü 3 yıl daha uzun mainstream support sunar. Yeni bir 5-7 yıllık DB yatırımı için 2025 mantıklı; mevcut 2022 yükseltmesi için SA varsa zaten ücretsiz geçiş hakkınız var.
Performans
2025 sürümündeki iyileştirmeler kilitlenme (optimized locking), tempdb ve sorgu işleme üzerinde yoğunlaşıyor. Mevcut iş yükleri için kazanç uygulamaya göre değişir; geçişten önce kendi verinizle test ortamında ölçmenizi öneririz. JSON ve vektör arama gibi yeni özelliklerden yararlanacak uygulamalarda fark daha belirgin olur.
Upgrade Yolu: 2022'den 2025'e Geçiş
Mevcut 2022 ortamından 2025'e geçiş in-place upgrade destekler. Adımlar:
- Backup: Tüm system + user DB'lerini full backup, doğrula
- SQL Server 2022 SP / CU level kontrol: En son CU yüklü olmalı (2025 setup eski CU'ları reddedebilir)
- SA / lisans hakkı doğrula: Software Assurance varsa upgrade ücretsiz, yoksa yeni 2025 lisansı satın alınmalı
- Compatibility level: Upgrade sonrası DB'lerin compatibility level'ı 160 (2022) kalır: 170'e (2025) manuel ALTER DATABASE ile çıkarılır, query plan regression riski için bunu Test ortamında doğrulayın
- Setup → Edition Upgrade: Mevcut SQL Server kurulumunda "Upgrade from a previous version" seçilir
- Post-upgrade: DBCC CHECKDB, statistic update, query plan baseline karşılaştırma
Side-by-side migration de mümkündür ve daha güvenlidir: yeni sunucuya 2025 kurulur, DB backup/restore edilir, application connection string değiştirilir. Production rollback senaryosu için tercih edilen yöntem.
Software Assurance Avantajı
Mevcut SQL Server 2022 lisansınızda Software Assurance (SA) aktifse:
- 2025 ücretsiz upgrade hakkı: yeni lisans satın almadan 2025'e geçiş
- Azure Hybrid Benefit (AHB): SQL Server lisansınızı Azure'da kullanarak Azure SQL ve sanal makinelerde SQL lisans bedelini düşürme
- Yedek sunucu hakkı: felaket kurtarma için bekleyen pasif ikincil sunucuya ayrıca lisans gerekmez
- Support hattı + 24×7 problem resolution
SA olmadan perpetual lisans satın aldıysanız, 2022 → 2025 yükseltme için yeni lisans gerekir.
Hangi Senaryoda Hangisi?: Karar Matrisi
SQL Server 2025'i seçin eğer...
- Yeni proje, 5+ yıl yaşayacak (2036'ya kadar support)
- AI / RAG / semantic search planı var (vector type)
- JSON ağırlıklı uygulamalar (REST API, IoT, log)
- Azure Arc ile hybrid yönetim isteniyor
- SA varsa zaten ücretsiz geçiş hakkı
- Yüksek concurrency OLTP (Optimized Locking)
SQL Server 2022'de kalın eğer...
- Mevcut 2022 production stable, 3rd-party tool uyum tested
- Bütçe çok sınırlı ve workload AI/JSON dışı
- 2-3 yıllık yaşam beklentisi (extended support 2033'e kadar yeterli)
- Downgrade hakkı kullanılacak senaryolar (lisans 2022, kurulum 2019)
Server+CAL vs Per Core hangisi?
- Kullanıcı sayısı az, iç uygulama: Server + CAL genelde daha ekonomik (Standard sürümde)
- İnternete açık uygulama: Per Core gerekir
- Web sitesi backend (anonim): Per Core zorunlu (kullanıcı sayılamaz)
- Çoklu uygulama (CRM + ERP + intranet): Per Core (toplam kullanıcı yüksek)
Sık Yapılan 5 Hata
- İnternete açık web uygulamasına Server+CAL almak: Lisans ihlali. Anonim erişim için Per Core zorunlu.
- Core sayımını yanlış yapmak: Fiziksel sunucuyu lisanslarken fiziksel core'lar (işlemci başına en az 4), sanal makineyi lisanslarken o VM'e atanan sanal core'lar (VM başına en az 4) sayılır.
- SA renew etmemek, sonra upgrade yapamamak: SA dolduğunda upgrade hakkı kalkar; yeni sürüm için tam fiyat.
- 2025'in tüm özelliklerinin Standard'da olduğunu sanmak: Örneğin tam Always On kullanılabilirlik grupları ve çevrimiçi (online) indeks işlemleri Enterprise gerektirir; Standard yalnız iki düğümlü temel kullanılabilirlik grubunu destekler.
- Compatibility level'ı upgrade'de hemen yükseltmek: Query plan regression riski. Test ortamında doğrula, production'da sonradan ALTER ile yükselt.
Sonuç: Net Tavsiyemiz
2026'da yeni SQL Server lisansı satın alıyorsanız 2025 sürümü tercihimiz: 3 yıl daha uzun ana destek, native AI/JSON özellikleri ve Azure Arc entegrasyonu. Mevcut 2022 üzerinde Software Assurance varsa upgrade'i 2026 boyunca planlamak için hazırlık yapın, özellikle 2027'den itibaren AI/RAG iş senaryolarınız varsa, vector type'ı kaçırmak istemezsiniz.
Hangi edition (Standard / Enterprise) ve hangi lisans modeli (Server+CAL / Per Core) sizin için uygun, ücretsiz SQL Server lisans envanteri analizi sunuyoruz. Mevcut kullanıcı sayınız, sunucu core'ları ve workload tipinizden net optimum çözümü hesaplıyoruz.
İlgili İçerikler
SQL Server Lisans Analizi İster misiniz?
2022 mi 2025 mi, Standard mı Enterprise mı, Server+CAL mı Per Core mu: workload'unuza göre net optimum lisans planını ücretsiz çıkarıyoruz.
0216 344 15 59 İletişimSunucunuzun bakımını biz üstlenelim
Windows Server ve SQL Server kurulumu, bakımı ve Acronis ile yedeklemesini yapıyoruz; sunucunun buluta taşınması mantıklıysa onu da planlıyoruz.
Sunucu hizmetlerini inceleyinTürkiye genelinde yerinde hizmet; kapsam ve fiyat görüşmeden sonra yazılı olarak verilir.