Evden çalışan bir ekip ya da ikinci bir şube açıldığında ilk soru genelde aynıdır: "VPN kurmamız gerekiyor mu?" Microsoft 365 kullanan bir şirkette cevap, çalışanların ofisteki hangi sisteme eriştiğine bağlıdır. Bu yazıda VPN'in ne zaman gerektiğini, ne zaman gereksiz bir masraf ve yavaşlık olduğunu ve ikisinin arasındaki seçenekleri anlatıyoruz.
Kısa cevap
E-posta, Teams, OneDrive ve SharePoint internet üzerinden doğrudan çalışır. Bu hizmetler için VPN gerekmez. Microsoft da Microsoft 365 trafiğinin VPN üzerinden geçirilmemesini, kullanıcının doğrudan internete çıkmasını önerir; trafik VPN'e sokulursa Teams görüşmeleri ve dosya eşitlemesi yavaşlar.
VPN, çalışanın ofisin içindeki bir sisteme ulaşması gerektiğinde devreye girer.
VPN'in gerektiği durumlar
- Ofisteki dosya sunucusu ya da NAS: Ortak klasörler hâlâ ofisteki bir cihazdaysa dışarıdan erişim için VPN gerekir.
- Ofiste çalışan muhasebe veya ERP programı: Program şirketin içindeki bir sunucuda çalışıyorsa evden ya da şubeden bağlanmak için VPN gerekir.
- Şubeler arası bağlantı: Şubedeki çalışanların merkezdeki sunucuyu, yazıcıyı ya da kamera kaydını kullanması gerekiyorsa iki ofis VPN ile birbirine bağlanır.
- Ofis içi yönetim ekranları: Kamera kayıt cihazı, santral ya da üretim yazılımı gibi yalnızca ofis ağında açılan sistemler.
Bunların hiçbiri yoksa, yani bütün işler Microsoft 365 ve internet üzerindeki programlarla yürüyorsa, VPN'e ihtiyacınız olmayabilir.
İki farklı VPN: uzaktan erişim ve şubeler arası
| Konu | Uzaktan erişim VPN'i | Şubeler arası VPN |
|---|
| Kimin için | Evden ya da yoldan bağlanan çalışan | İki ya da daha fazla ofis |
| Nasıl çalışır | Çalışanın bilgisayarındaki VPN programı ofisteki firewall'a bağlanır | İki ofisin firewall'ları birbirine sürekli bağlı kalır, çalışan bir şey yapmaz |
| Ne gerekir | Ofiste VPN destekleyen bir firewall ve kullanıcı başına giriş bilgisi | Her ofiste VPN destekleyen bir firewall |
VPN yerine düşünülebilecek seçenekler
Bazen asıl çözüm, VPN gerektiren sistemi buluta taşımaktır. Böylece hem bakım yükü hem de bağlantı sorunu azalır.
- Dosya sunucusu yerine SharePoint ve OneDrive: Ortak klasörler SharePoint'e taşındığında çalışanlar her yerden, VPN olmadan ve yetkileri korunarak dosyalara ulaşır.
- Ofisteki programı buluta taşımak: Muhasebe veya ERP programı Azure'da bir sanal sunucuya taşınabilir. Programın üreticisinin bu yapıyı desteklediğini önceden kontrol etmek gerekir. Ayrıntılar sunucu hizmetleri sayfamızda.
- Bulutta masaüstü: Çalışanın tüm masaüstünün bulutta çalıştığı Windows 365 ya da Azure Virtual Desktop, dağınık ekiplerde VPN'e bir alternatif olabilir.
VPN kullanıyorsanız güvenlik için 4 kural
- Çok faktörlü doğrulama: VPN girişi yalnızca şifreyle yapılmamalı. Çalınan bir şifre, ofis ağına doğrudan erişim demektir.
- Ayrılan çalışanın erişimi aynı gün kapanmalı: Microsoft 365 hesabı kapatılırken VPN hesabı unutulmamalı. Tek bir hesap yönetimi kullanmak bu riski azaltır; kimlik ve erişim yönetimi sayfamızda anlattık.
- Uzak masaüstü portu internete açılmamalı: Sunucuya dışarıdan bağlanmak için uzak masaüstü (RDP) portunu internete açmak, saldırganların en sık denediği yollardan biridir. Uzak masaüstü yalnızca VPN içinden kullanılmalı.
- Firewall güncel tutulmalı: VPN, firewall yazılımındaki açıklardan doğrudan etkilenir. Üretici güncellemeleri düzenli kurulmalı.
Örnek senaryo: İstanbul merkez ve Ankara şube
Aşağıdaki şirket bir örnektir; kurulumun nasıl planlandığını göstermek için kullanıyoruz.
30 kişilik bir şirketin İstanbul'da merkezi, Ankara'da 8 kişilik bir satış ofisi var. E-posta ve Teams Microsoft 365'te. Muhasebe programı İstanbul'daki sunucuda çalışıyor, satış ekibi ise sahada.
- Satış ekibi: Yalnızca e-posta, Teams ve teklif dosyalarını kullanıyor. Dosyalar SharePoint'te olduğu için VPN gerekmiyor.
- Ankara ofisi: Muhasebe programına erişmesi gerekiyor. İki ofisin firewall'ı arasında şubeler arası VPN kuruluyor; Ankara'daki çalışanlar programı ofisteymiş gibi kullanıyor.
- Evden çalışan muhasebe personeli: Uzaktan erişim VPN'i ve çok faktörlü doğrulama ile bağlanıyor.
- Sonraki adım: Muhasebe programının üreticisi destekliyorsa program Azure'a taşınıp İstanbul'daki sunucu emekliye ayrılabilir. Bu durumda şubeler arası VPN'e de gerek kalmaz.
Karar için kısa kontrol listesi
- Çalışanlarınız ofisteki bir sunucuya, NAS'a ya da programa erişiyor mu?
- Şubenizin merkezdeki bir sisteme ulaşması gerekiyor mu?
- Ofisteki dosyalar SharePoint'e taşınabilir mi?
- Ofisteki program buluta taşınabilir mi, üreticisi ne diyor?
- VPN girişinde çok faktörlü doğrulama var mı?
- İşten ayrılan çalışanların VPN hesapları kapatılıyor mu?
Ofis ağınızda başka sorunlar da varsa ofis ağı ve Wi-Fi sorunları rehberimize bakabilirsiniz. Ofisinize firewall gerekip gerekmediğini küçük ofiste firewall yazımızda anlattık. Firewall, VPN ve şube bağlantısı kurulumunu Fortinet iş ortağı olarak yapıyoruz; ayrıntılar ağ altyapısı sayfamızda.
Ofis ağınızı baştan doğru kuralım
Fortinet firewall ve Huawei kablosuz ağla misafirleri şirket ağından ayırıyor, şubeleri VPN ile merkeze bağlıyoruz.
Ağ altyapısı hizmetini inceleyin
Türkiye genelinde yerinde hizmet; kapsam ve fiyat görüşmeden sonra yazılı olarak verilir.